Gehoorimplantaten: BAHA en cochleaire implantaten

Een botverankerd hoortoestel bestaat uit twee delen: een uitwendig deel en een inwendig deel.

• Het uitwendige deel is de geluidsprocessor. Deze bevat een microfoon die geluiden uit de omgeving opvangt. De processor zet deze geluiden om in trillingen en stuurt ze door naar het implantaat.
• Het inwendige deel is een klein titaniumimplantaat dat achter het oor in het schedelbot wordt geplaatst. Het ontvangt de trillingen van de geluidsprocessor en geeft deze via het bot door aan het binnenoor. Daar worden de trillingen omgezet in signalen die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan. De hersenen verwerken deze signalen als geluid.

Tijdens een operatie plaatst de kno-arts een klein titaniumimplantaat in het bot achter het oor. Na een tijdje groeit het implantaat vast in het bot. Daarna wordt de geluidsprocessor met een magneet op het implantaat bevestigd. Deze is ook eenvoudig weer te verwijderen.

Een botverankerd hoortoestel (BAHA) kan op alle leeftijden een goede oplossing zijn als u geen gewoon hoortoestel kunt dragen of als een hoortoestel niet voldoende helpt. Een BAHA is bijvoorbeeld geschikt voor:

• Mensen met doofheid aan één oor;
• Kinderen of volwassenen met een afwijking aan het buitenoor of middenoor;
• Mensen met langdurige oorontstekingen of oorinfecties;
• Mensen die allergisch zijn voor gewone hoortoestellen.

Een BAHA werkt het beste als het binnenoor aan minimaal één kant goed werkt.

Voordat u de operatie voor een botverankerd hoortoestel krijgt, bespreekt u met de KNO-arts aan welke kant het implantaat wordt geplaatst. Hierbij kijkt de arts bijvoorbeeld naar uw dagelijks leven, uw werk en de kant van het gehoorverlies. De operatie gebeurt onder narcose en duurt ongeveer een uur. Na de operatie ziet u een deel van het implantaat achter het oor. Dit deel van de schroef steekt door de huid heen.

Bij kinderen gebeurt de operatie meestal in twee stappen. Eerst wordt het implantaat in het bot achter het oor geplaatst. Na twee tot drie maanden, wanneer het goed is vastgegroeid, plaatst de KNO-arts het tweede deel dat door de huid heen komt.

De ervaringen met een BAHA verschillen per persoon. Hieronder leest u de belangrijkste voordelen en nadelen.

Voordelen van een BAHA:

• U kunt via beengeleiding weer beter horen.
• Het gehoorimplantaat is eenvoudig in gebruik.
• Een BAHA kan geschikt zijn voor zowel volwassenen als kinderen.
• Dankzij moderne technologie kunt u geluiden beter verstaan, zowel in rustige als in drukke omgevingen.

Nadelen van een BAHA:

• De huid rondom het implantaat achter het oor kan gevoelig zijn. Bij irritatie of vuil kan een ontsteking ontstaan.
• U kunt een BAHA niet dragen tijdens contactsporten of wanneer u vaak een helm draagt.
• Het apparaat kan beschadigen als u het laat vallen.

De kosten van een BAHA hangen af van uw persoonlijke situatie en uw zorgverzekeraar. Een BAHA wordt meestal geplaatst vanwege een medische reden. De kosten kunnen daardoor anders zijn dan bij een gewoon hoortoestel. Informeer bij uw zorgverzekeraar naar de mogelijke vergoeding.

Met een BAHA kunt u gebruikmaken van extra luisterhulpmiddelen om bijvoorbeeld beter tv te luisteren of gesprekken in drukke situaties beter te volgen. Beter Horen kan u adviseren over de mogelijkheden. Voor sommige luisterhulpmiddelen is mogelijk een vergoeding vanuit uw zorgverzekeraar beschikbaar.

Een cochleair implantaat bestaat uit een uitwendig deel en een inwendig deel. Deze twee delen zijn met elkaar verbonden via een magneet.

• Het uitwendige deel is de geluidsprocessor. Deze bestaat uit een microfoon en een spraakprocessor. De microfoon vangt geluiden op en de spraakprocessor zet deze om in signalen. Via een zender worden de signalen doorgestuurd naar het geïmplanteerde deel.
• Het inwendige deel is het implantaat dat onder de huid op het slaapbeen wordt geplaatst. Het ontvangt de signalen van de geluidsprocessor en zet deze om in elektrische pulsen. Via elektroden in het binnenoor worden deze pulsen rechtstreeks naar de gehoorzenuw gestuurd. De gehoorzenuw geeft de signalen door aan de hersenen, die deze verwerken als geluid.

De nieuwste cochleaire implantaten maken gebruik van moderne technologie en kunnen extra functies bieden voor een optimale hoorervaring.

Een cochleair implantaat (CI) is bedoeld voor mensen van alle leeftijden met ernstig gehoorverlies, waarbij een gewoon hoortoestel niet meer voldoende helpt. Dit kan bijvoorbeeld gaan om:

• Volwassenen met ernstig gehoorverlies aan beide oren;
• Mensen met gehoorverlies dat steeds verder achteruitgaat;
• Kinderen met ernstig gehoorverlies, bijvoorbeeld door een erfelijke oorzaak.

Een CI kan alleen werken als de gehoorzenuw en de delen van de hersenen die geluid verwerken nog goed functioneren. Voordat u een CI krijgt, doet de KNO-arts verschillende onderzoeken. Hiermee wordt bekeken of een CI geschikt is voor uw situatie.

Ook voor kinderen kan een cochleair implantaat (CI) een goede oplossing zijn. Kinderen met ernstig gehoorverlies kunnen vanaf ongeveer 12 maanden in aanmerking komen voor een CI. Een vroege plaatsing helpt kinderen om zich goed te ontwikkelen en geluiden te leren herkennen tijdens een belangrijke periode voor de ontwikkeling van taal.

Na het plaatsen van een CI krijgen kinderen intensieve begeleiding bij het leren luisteren en spreken. Met spraak- en taaltherapie wordt gewerkt aan het beste resultaat met het implantaat.

Kinderen komen in aanmerking voor een cochleair implantaat als zij:

• Gezond zijn;
• Ernstig gehoorverlies aan beide oren hebben;
• Onvoldoende baat hebben bij hoortoestellen;
• Ondersteuning kunnen krijgen om de ontwikkeling van horen en taal te stimuleren.

Denkt u dat uw kind ernstig gehoorverlies heeft? Neem dan contact op met uw huisarts of KNO-arts. De KNO-arts kan het gehoor van uw kind onderzoeken en beoordelen of een cochleair implantaat mogelijk geschikt is.

Een cochleair implantaat wordt tijdens een operatie onder narcose geplaatst. De operatie duurt ongeveer twee uur. Dit hangt af van de vraag of u een implantaat in één of beide oren krijgt.

Na de operatie hoort u niet direct beter. De spraakprocessor, die geluiden omzet in signalen, wordt meestal pas na ongeveer vier weken aangesloten. Daarna start de revalidatie. U volgt luistertrainingen om te leren omgaan met het cochleair implantaat en er zo goed mogelijk mee te horen.

We spreken van eenzijdig gehoorverlies als u aan één oor gehoorverlies heeft. Heeft u aan beide oren gehoorverlies, dan noemen we dat bilateraal gehoorverlies.

Bij ernstig tot zeer ernstig gehoorverlies aan beide oren kan een cochleair implantaat in beide oren worden geplaatst. Dit wordt bilaterale implantatie genoemd. Hierdoor kunt u geluiden beter lokaliseren en spraak vaak beter verstaan, ook in een drukke omgeving.

Bij dove kinderen kan een cochleair implantaat helpen bij de ontwikkeling van horen en spreken. Vaak wordt eerst één implantaat geplaatst. Als later ook het tweede implantaat wordt geplaatst, bijvoorbeeld na meer dan twee jaar, kan dit de ontwikkeling van gesproken taal verder ondersteunen.

De ervaringen met een CI verschillen per persoon. Hieronder leest u de belangrijkste voordelen en nadelen.

Voordelen van een cochleair implantaat:

• U kunt weer geluiden waarnemen als een gewoon hoortoestel niet voldoende helpt.
• U kunt geluiden beter herkennen en bepalen waar ze vandaan komen.
• Het implantaat kan de communicatie en kwaliteit van leven verbeteren.
• Bij kinderen kan een CI de ontwikkeling van spraak en taal ondersteunen.

Nadelen van een cochleair implantaat:

• Na de operatie is een periode van revalidatie en luistertraining nodig.
• Het kost tijd om te wennen aan het horen met een CI.
• Een CI herstelt het natuurlijke gehoor niet. Geluiden kunnen anders klinken dan u gewend bent.

De kosten van een cochleair implantaat hangen af van uw persoonlijke situatie. Bijvoorbeeld of u een implantaat in één of beide oren nodig heeft. Een cochleair implantaat wordt meestal geplaatst vanwege een medische noodzaak. Neem contact op met uw zorgverzekeraar om te informeren welke vergoeding voor uw situatie geldt.

Gebruikt u een cochleair implantaat in één oor? Dan kan een hoortoestel in het andere oor helpen om uw restgehoor beter te benutten. Sommige hoortoestellen kunnen samenwerken met een cochleair implantaat. Welk hoortoestel het beste bij u past, hangt af van het merk van uw CI en uw persoonlijke hoorwensen.

Voor een hoortoestel dat samenwerkt met uw cochleair implantaat heeft u een verwijzing van de audioloog nodig. Met deze verwijzing kunt u terecht bij Beter Horen voor een passend hoortoestel. Mogelijk komt u ook in aanmerking voor een vergoeding vanuit uw zorgverzekeraar.

Het inwendige deel van een cochleair implantaat gaat meestal een leven lang mee. Het is gemaakt van duurzaam materiaal en hoeft daarom meestal niet te worden vervangen. De geluidsprocessor, het uitwendige deel van het cochleair implantaat, kan na verloop van tijd wel aan vervanging toe zijn.

Ervaart u problemen met de geluidsprocessor of werkt deze niet meer goed? Bespreek dit dan met uw KNO-arts. Die kan beoordelen of vervanging nodig is.

Een BAHA (botverankerd hoortoestel) en een cochleair implantaat (CI) werken op een andere manier.

• Een BAHA geeft geluid door via het schedelbot naar het binnenoor. Het wordt vaak gebruikt bij gehoorverlies door een probleem in het middenoor of de gehoorgang. 
• Een cochleair implantaat stimuleert de gehoorzenuw rechtstreeks en is bedoeld voor mensen met zeer ernstig gehoorverlies door een probleem in het binnenoor.

Een cochleair implantaat kan op alle leeftijden een oplossing zijn als u zeer ernstig gehoorverlies heeft en een hoortoestel niet meer voldoende helpt of niet geschikt is. De KNO-arts en het CI-team doen verschillende onderzoeken om te beoordelen of een CI geschikt is voor uw situatie.

Een BAHA kan op alle leeftijden geschikt zijn als u geen gewoon hoortoestel kunt dragen of als een hoortoestel niet voldoende helpt. Dit kan bijvoorbeeld bij gehoorverlies door een probleem in het middenoor of de gehoorgang, eenzijdige doofheid of bepaalde afwijkingen aan het oor.

Een cochleair implantaat is niet per definitie beter dan een hoortoestel. Het is bedoeld voor mensen bij wie een hoortoestel onvoldoende helpt. Welke oplossing het beste past, hangt af van de oorzaak en de ernst van uw gehoorverlies.

De kosten van een BAHA of cochleair implantaat hangen af van uw persoonlijke situatie en het type implantaat dat nodig is. Omdat deze implantaten meestal vanwege een medische reden worden geplaatst, kan er mogelijk een vergoeding vanuit uw zorgverzekering zijn. Uw zorgverzekeraar kan u informeren over uw vergoeding.

Een BAHA of cochleair implantaat kan in veel gevallen worden vergoed vanuit de zorgverzekering als u aan de voorwaarden voldoet. De KNO-arts beoordeelt of u in aanmerking komt en uw zorgverzekeraar kan u meer vertellen over de vergoeding.

De hersteltijd verschilt per persoon en hangt af van het type implantaat en uw situatie. Na de operatie heeft uw lichaam tijd nodig om te herstellen.

Bij een cochleair implantaat wordt de geluidsprocessor pas later aangesloten. Daarna begint de periode van wennen en trainen.

Het inwendige deel van een gehoorimplantaat gaat meestal een leven lang mee. Het uitwendige deel, zoals de geluidsprocessor, kan na verloop van tijd vervangen moeten worden.

Heeft u problemen met uw implantaat of processor? Bespreek dit dan altijd met uw KNO-arts.

Ja, met een BAHA of cochleair implantaat kunt u meestal gewoon vliegen en zwemmen. Tijdens het zwemmen moet u de geluidsprocessor wel verwijderen en droog bewaren. De meeste watersporten zijn mogelijk, maar diep duiken wordt afgeraden vanwege de druk op het oor.

Ook vliegen is meestal geen probleem. Heeft u een verkoudheid of problemen met uw neus of oren? Dan kan vliegen soms minder prettig zijn door drukverschillen. Bespreek bij twijfel uw situatie met uw KNO-arts.