Tympanometrie is een korte en pijnloze meting waarmee de werking van uw middenoor wordt onderzocht. Tijdens het onderzoek wordt gemeten hoe goed uw trommelvlies beweegt en hoeveel luchtdruk er aanwezig is in het middenoor. De resultaten worden weergegeven in een grafiek, ook wel een tympanogram genoemd. Op deze pagina leest u wat er precies wordt gemeten en hoe de verschillende typen tympanogrammen worden geïnterpreteerd.
Tympanometrie heet ook wel impedantiemetrie. Het is een meting van de akoestische impedantie van uw middenoor, en dat woord zegt iets over hoeveel geluid er terugkaatst. De KNO-arts zet een klein dopje in de gehoorgang, en dat dopje sluit de gehoorgang een halve minuut helemaal af. Daarna gaat er een zacht geluid aan, en dan verandert de tympanometer langzaam de luchtdruk in de gehoorgang.
Met een tympanometrie wordt onderzocht hoe goed uw trommelvlies beweegt en of de druk in uw middenoor normaal is. De meting geeft ook informatie over de werking van de buis van Eustachius, de verbinding tussen het middenoor en de neus-keelholte. Deze buis zorgt ervoor dat de druk aan beide kanten van het trommelvlies in balans blijft.
Tijdens het onderzoek meet de tympanometer hoe het trommelvlies reageert op kleine veranderingen in luchtdruk. Een gezond trommelvlies beweegt soepel mee. Wanneer het trommelvlies minder goed beweegt, kan dit wijzen op een probleem in het middenoor.
Tympanometrie is vooral nuttig voor het opsporen van aandoeningen zoals vocht in het middenoor, een gaatje in het trommelvlies, of een verstopte buis van Eustachius.
De resultaten van de meting worden weergegeven in een grafiek, het tympanogram. Aan de hand van deze grafiek kan de zorgverlener beoordelen of het middenoor normaal functioneert of dat verder onderzoek nodig is.
Normaal zit er lucht in het middenoor, achter het trommelvlies. Als hier vocht aanwezig is, bijvoorbeeld door een middenoorontsteking, kan het trommelvlies minder goed bewegen. Dit kan leiden tot klachten zoals een vol gevoel in het oor, tijdelijk gehoorverlies of druk op het oor.
Met tympanometrie kan bijvoorbeeld vocht achter het trommelvlies worden opgespoord. Op het tympanogram is dan vaak een vlakke lijn zichtbaar, wat wij een type B-tympanogram noemen. Deze afwijking komt vooral voor bij kinderen, maar kan ook bij volwassenen optreden.
De buis van Eustachius verbindt het middenoor met de neus-keelholte en zorgt ervoor dat de luchtdruk aan beide kanten van het trommelvlies gelijk blijft. Wanneer deze buis minder goed werkt, kan er onderdruk in het middenoor ontstaan.
Dit kan een vol gevoel in het oor geven, soms samen met verminderd gehoor of een drukkend gevoel. Op een tympanogram is dit vaak zichtbaar als een type C-tympanogram. Een verkoudheid, allergie of zwelling van het slijmvlies kan de oorzaak zijn van deze drukverandering.
Een gaatje of scheurtje in het trommelvlies beïnvloedt de luchtdruk in het oor. Hierdoor reageert het trommelvlies anders tijdens de meting en ontstaat een afwijkend tympanogram.
Een perforatie van het trommelvlies kan bijvoorbeeld ontstaan na een middenoorontsteking, een plotselinge drukverandering of een oortrauma. Wanneer tympanometrie aanwijzingen geeft voor een gaatje in het trommelvlies, kan verder onderzoek nodig zijn.
Tympanometrie kan ook aanwijzingen geven voor andere aandoeningen van het middenoor, zoals otosclerose. Hierbij neemt de beweeglijkheid van een van de gehoorbeentjes af, waardoor geluid minder goed wordt doorgegeven aan het binnenoor.
Daarnaast kunnen afwijkingen aan de gehoorbeentjes of andere aandoeningen van het middenoor zorgen voor een afwijkend patroon op het tympanogram. De uitslag van de meting wordt daarom altijd beoordeeld in combinatie met uw klachten en gehooronderzoeken.
Vind een winkel in uw buurt
De resultaten van een tympanometrie worden weergegeven in een grafiek: het tympanogram. Deze grafiek laat zien hoe goed het trommelvlies beweegt bij verschillende luchtdrukniveaus. Zo kan worden beoordeeld of het middenoor normaal functioneert.
Op de horizontale as staat de luchtdruk in de gehoorgang. Op de verticale as staat de beweeglijkheid van het trommelvlies. Bij een gezond middenoor ontstaat meestal een duidelijke piek rond de normale luchtdruk. Dit betekent dat het trommelvlies goed kan bewegen en dat de druk in het middenoor in balans is.
De vorm van het tympanogram geeft belangrijke informatie over de toestand van het middenoor. Zo kan de meting aanwijzingen geven voor vocht achter het trommelvlies, een verstoorde werking van de buis van Eustachius of andere middenoorafwijkingen.
Er zijn verschillende typen tympanogrammen die elk een eigen patroon laten zien. De uitslag wordt altijd beoordeeld in combinatie met uw klachten, een gehoortest en eventuele andere onderzoeken. Een afwijkend tympanogram betekent daarom niet automatisch dat er sprake is van een aandoening, maar kan wel aanleiding zijn voor verder onderzoek.
Een type A-tympanogram wordt gezien als een normale uitslag. De piek van de grafiek ligt rond de normale luchtdruk en het trommelvlies beweegt goed mee tijdens de meting. Dit betekent dat er voldoende lucht in het middenoor aanwezig is.
Wanneer u gehoorklachten heeft terwijl het tympanogram type A laat zien, ligt de oorzaak meestal niet in het middenoor. In dat geval kan aanvullend gehooronderzoek meer duidelijkheid geven.
Bij een type B-tympanogram is de grafiek vrijwel vlak en ontbreekt een duidelijke piek. Dit betekent dat het trommelvlies weinig of niet beweegt tijdens de meting.
Een type B-uitslag wordt vaak gezien bij vocht achter het trommelvlies, bijvoorbeeld na een middenoorontsteking. Ook een gaatje in het trommelvlies kan een vergelijkbaar meetresultaat geven. Daarom wordt de uitslag altijd beoordeeld in combinatie met andere onderzoeken en uw klachten.
Bij een type AD-tympanogram is de piek hoger dan normaal. Dit wijst erop dat het trommelvlies meer beweegt dan gebruikelijk. Dit wordt ook wel een hypermobiel trommelvlies genoemd.
Een extra beweeglijk trommelvlies kan bijvoorbeeld voorkomen nadat een trommelvlies is hersteld van een ontsteking. Ook afwijkingen aan de gehoorbeentjes kunnen dit patroon veroorzaken. Een type AD-tympanogram hoeft niet altijd klachten te geven en wordt vaak beoordeeld samen met de resultaten van een gehoortest.
Bij een type C-tympanogram ligt de piek verschoven naar de negatieve drukzijde van de grafiek. Dit wijst op onderdruk in het middenoor. Het trommelvlies wordt hierbij iets naar binnen getrokken.
Deze afwijking ontstaat vaak wanneer de buis van Eustachius tijdelijk minder goed werkt, bijvoorbeeld tijdens of na een verkoudheid of bij allergieklachten. U kunt hierbij een vol gevoel in het oor ervaren of merken dat u tijdelijk minder goed hoort.
In veel gevallen herstelt een type C-tympanogram vanzelf zodra de druk in het middenoor weer normaal wordt. Als de onderdruk langer aanhoudt, kan er vocht achter het trommelvlies ontstaan. Daarom kan aanvullend onderzoek of een controleafspraak soms nodig zijn.
Of u een tympanometrie bij de huisarts kunt laten doen, verschilt per huisartsenpraktijk. Sommige huisartsen beschikken over een tympanometer en kunnen de meting zelf uitvoeren. In andere gevallen wordt u doorverwezen naar een KNO-arts of een audiologisch centrum voor verder onderzoek.
Meer weten over uw gehoor? 
